ದಲಿತರು ಮತ್ತು ಆದಿವಾಸಿಗಳಿಗೆ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುವ ಜಾಮೀನು ಷರತ್ತು ವಿಧಿಸುವುದು ಅಮಾನವೀಯ: ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಅಸಮಾಧಾನ [SupremeCourt]

Photo Courtesy: Times of India

ಭಾರತದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್, ಸಮಾಜದ ಕೆಳಸ್ತರದ ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ಆರೋಪಿಗಳಿಗೆ ಜಾಮೀನು ನೀಡುವಾಗ ಅವಮಾನಕರ ಷರತ್ತುಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸುವ ಕ್ರಮವನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಖಂಡಿಸಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ದಲಿತರು ಮತ್ತು ಆದಿವಾಸಿಗಳಿಗೆ ಜಾಮೀನು ಮಂಜೂರು ಮಾಡಲು 'ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಯನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಬೇಕು' ಎಂಬ ಷರತ್ತು ವಿಧಿಸುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಅಮಾನವೀಯ ಹಾಗೂ ಒಪ್ಪಲಾಗದ ವಿಚಾರ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಅಸಮಾಧಾನ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದೆ. ಇಂತಹ ಷರತ್ತುಗಳು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಅವರ ಘನತೆಗೆ ಧಕ್ಕೆ ತರುವಂತಹದ್ದಾಗಿವೆ ಎಂದು ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ವಿಚಾರಣೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ, ಜಾಮೀನು ಷರತ್ತುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವಾಗ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಅವು ಜಾತಿ ಆಧಾರಿತ ತಾರತಮ್ಯವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸದಂತೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ವಹಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಪೀಠವು ಒತ್ತಿಹೇಳಿದೆ. ಈ ಮಹತ್ವದ ಅಭಿಪ್ರಾಯವು, ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯ ಹಂಗಿಲ್ಲದೆ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಮಾನ ನ್ಯಾಯ ದೊರಕಿಸಿಕೊಡುವ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ತಂದಿದೆ.

ಪಕ್ಷಪಾತದ ಧೋರಣೆಯ ವಿರುದ್ಧ ತೀವ್ರ ಅಸಮಾಧಾನ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿರುವ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್, ಕಾನೂನು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಸಮಾಜದ ವಿವಿಧ ವರ್ಗಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿಕೊಳ್ಳುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ದೊಡ್ಡ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಬೆಟ್ಟು ಮಾಡಿದೆ. ಮೇಲ್ವರ್ಗ ಅಥವಾ ಪ್ರಭಾವಿ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಿಂದ ಬಂದ ಆರೋಪಿಗಳಿಗೆ ಕಸ ಗುಡಿಸುವ ಅಥವಾ ಆವರಣವನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುವಂತಹ ಯಾವುದೇ ಅವಮಾನಕರ ಷರತ್ತುಗಳನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ವಿಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಸ್ಪಷ್ಟ ತಾರತಮ್ಯವು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ಕೆಲವು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಪೂರ್ವಾಗ್ರಹ ಪೀಡಿತ ಮನಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಎತ್ತಿತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಶೋಷಿತ ಸಮುದಾಯಗಳನ್ನು ವಿಭಿನ್ನ ಮಾನದಂಡಗಳಿಂದ ಅಳೆಯುವುದು ಮತ್ತು ಕೀಳಾಗಿ ಕಾಣುವುದು ಕಾನೂನಿನ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರೂ ಸಮಾನರು ಎಂಬ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಆಶಯದ ಸ್ಪಷ್ಟ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯಾಗಿದೆ. ನ್ಯಾಯದಾನದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವ ಸಾಧನಗಳಾಗಬಾರದು ಎಂದು ಉನ್ನತ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿದೆ.

ಕೆಳ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಜಾಮೀನು ಷರತ್ತುಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ವಿಧಾನವನ್ನು ತುರ್ತಾಗಿ ಸುಧಾರಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದೆ. ಜಾಮೀನಿಗೆ ಲಗತ್ತಿಸಲಾದ ಯಾವುದೇ ಷರತ್ತು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿರಬೇಕು, ಸಮಂಜಸವಾಗಿರಬೇಕು ಮತ್ತು ಪ್ರಕರಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿರಬೇಕೆ ಹೊರತು, ಅದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಅವಮಾನದ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಇರಬಾರದು ಎಂದು ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಿದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ವಿಚಾರಣಾಧೀನ ಕೈದಿ ಅಥವಾ ಆರೋಪಿಯ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಪಾಲಿಸುವಂತೆ ಕೆಳ ಹಂತದ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಿಗೆ ಸೂಚನೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಕಾನೂನು ತಜ್ಞರು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿರುವ ಈ ಪ್ರಗತಿಪರ ನಿಲುವನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಸ್ವಾಗತಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ತೀರ್ಪಿನಿಂದಾಗಿ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ನ್ಯಾಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಬದಲಾವಣೆ ಬರಲಿದ್ದು, ದಲಿತರು, ಆದಿವಾಸಿಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ದುರ್ಬಲ ವರ್ಗದವರಿಗೆ ಘನತೆ ಹಾಗೂ ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತವಾದ ರಕ್ಷಣೆ ದೊರೆಯುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.

ಕೃಪೆ: Timesofindia.indiatimes.com