ಬ್ಯಾಂಕ್ ವಂಚನೆ: ಖಾತೆಯಲ್ಲಿದ್ದು ಕೇವಲ ₹500, ಒಂದೇ ದಿನದಲ್ಲಿ ₹3.72 ಕೋಟಿ ಜಮೆ! ಆಮೇಲೆ ಆಗಿದ್ದೇ ರೋಚಕ!

 

ದೆಹಲಿಯ ತ್ರಿಲೋಕಪುರಿಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಫ್ಲಾಟ್‌ನ ಹೊರಗಿನ ಪಾರ್ಕಿಂಗ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಿಚಿತ್ರ ನೀಲಿ ಬೋರ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿ “ಜೀವಿಕಾ ಫೌಂಡೇಶನ್” ಎಂದು ಬರೆಯಲಾಗಿತ್ತು. ಈಗ ಆ ಬೋರ್ಡ್ ಗೋಚರಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಫ್ಲಾಟ್‌ ಕೂಡ ಬಹಳ ಕಾಲದಿಂದ ಖಾಲಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ನೆರೆಹೊರೆಯವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ, ಈ ಖಾಲಿ ಫ್ಲಾಟ್‌ನ ಹಿಂದೆ ಸೈಬರ್ ವಂಚನೆಯ ದೊಡ್ಡ ಜಾಲವೊಂದು ಅಡಗಿದ್ದು, ಒಂದೇ ದಿನದಲ್ಲಿ ಕೋಟ್ಯಂತರ ರೂಪಾಯಿಗಳ ವಹಿವಾಟು ನಡೆದಿರುವ ಆಘಾತಕಾರಿ ಸತ್ಯವನ್ನು ಬಯಲಿಗೆಳೆದಿದೆ. ಈ ಘಟನೆಯು ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳ ಕೆವೈಸಿ (KYC) ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ದೌರ್ಬಲ್ಯ ಮತ್ತು ಸೈಬರ್ ವಂಚನೆಯ ವಿರುದ್ಧ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಕಠಿಣ ಕ್ರಮಗಳ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸಿದೆ.

ಘಟನೆಯ ವಿವರ

ಇಂಡಿಯನ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್‌ನ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, 2023ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ದೆಹಲಿಯ ಕರೋಲ್ ಬಾಗ್‌ನ HDFC ಬ್ಯಾಂಕ್ ಶಾಖೆಯಲ್ಲಿ “ಜೀವಿಕಾ ಫೌಂಡೇಶನ್” ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಖಾತೆಯೊಂದನ್ನು ತೆರೆಯಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ಖಾತೆಯ ಆರಂಭಿಕ ಬ್ಯಾಲೆನ್ಸ್ ಕೇವಲ ₹500 ಆಗಿತ್ತು, ಮತ್ತು ತನಿಖೆಯ ವೇಳೆ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿ ₹556 ಇರುವುದು ಕಂಡುಬಂದಿತು. ಆದರೆ, 2024ರ ಆಗಸ್ಟ್ 8ರಂದು ಒಂದೇ ದಿನದಲ್ಲಿ ಈ ಖಾತೆಗೆ ₹3.72 ಕೋಟಿ ಜಮೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ₹3.33 ಕೋಟಿ ಒಂದೇ ದಿನದಲ್ಲಿ ಹಿಂಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ. ಈ ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತದ ವಹಿವಾಟು ಒಂದೇ ದಿನದಲ್ಲಿ 1,960 ಟ್ರಾನ್ಸಾಕ್ಷನ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ನಡೆದಿದ್ದು, ಇದು ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ ಗಮನಕ್ಕೂ ಬಂದಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಆಶ್ಚರ್ಯಕರ ಸಂಗತಿಯಾಗಿದೆ.

ವಂಚನೆಯ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದು

ಈ ಖಾತೆಯನ್ನು “ಮ್ಯೂಲ್ ಖಾತೆ” ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಸೈಬರ್ ವಂಚಕರು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಹಣವನ್ನು ವರ್ಗಾಯಿಸಲು ಬಳಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಖಾತೆಯು ಗುರುಗ್ರಾಮ (₹38.3 ಲಕ್ಷ), ಹೈದರಾಬಾದ್ (₹27.7 ಲಕ್ಷ), ಮಣಿಪಾಲ (₹21.7 ಲಕ್ಷ), ಚೆನ್ನೈ (₹39 ಲಕ್ಷ), ಮತ್ತು ಕೋಲ್ಕತಾ (₹14 ಲಕ್ಷ) ಸೇರಿದಂತೆ ಆರು ರಾಜ್ಯಗಳ ಪೊಲೀಸ್ ತನಿಖೆಗಳ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿದೆ. ಈ ಖಾತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಇನ್ನೂ ಹಲವಾರು ದೂರುಗಳು ಬಾಕಿಯಿವೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.

ನಿವೃತ್ತ ಸೇನಾಧಿಕಾರಿಯ ದುರಂತ

ಪೊಲೀಸ್ ದಾಖಲೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, 78 ವರ್ಷದ ನಿವೃತ್ತ ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಸೇನೆಯ ಅಧಿಕಾರಿ ಬಿರೇನ್ ಯಾದವ್ ಈ ಸೈಬರ್ ವಂಚನೆಗೆ ಬಲಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. “ಡಿಜಿಟಲ್ ಅರೆಸ್ಟ್” ಸ್ಕ್ಯಾಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿದ ಯಾದವ್, ₹42.5 ಲಕ್ಷವನ್ನು RTGS ಮೂಲಕ ಈ ಖಾತೆಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಒಟ್ಟಾರೆ, ವಂಚಕರು ಯಾದವ್‌ರಿಂದ ₹1.59 ಕೋಟಿಯನ್ನು ನಾಲ್ಕು ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳ “ಮ್ಯೂಲ್ ಖಾತೆ”ಗಳಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಘಟನೆಯು ಸೈಬರ್ ವಂಚನೆಯ ಗಂಭೀರತೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ ದೌರ್ಬಲ್ಯ

HDFC ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ ಕರೋಲ್ ಬಾಗ್ ಶಾಖೆಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು, ಖಾತೆ ತೆರೆಯುವಾಗ KYC ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಪಾಲಿಸಿದ್ದೇವೆ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ, ಒಂದೇ ದಿನದಲ್ಲಿ ₹3.72 ಕೋಟಿ ಜಮೆಯಾಗಿ, ₹3.33 ಕೋಟಿ ಹಿಂಪಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟರೂ ಯಾವುದೇ “ರೆಡ್ ಫ್ಲಾಗ್” ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಗಮನಕ್ಕೆ ಬಾರದಿರುವುದು ಗಂಭೀರ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿದೆ. ಈ ಘಟನೆಯ ನಂತರ, ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು ತಮ್ಮ ತನಿಖಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿವೆ ಎಂದು ಒಬ್ಬ ಅಧಿಕಾರಿಯು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

“ಜೀವಿಕಾ ಫೌಂಡೇಶನ್”ನ ರಹಸ್ಯ

ತ್ರಿಲೋಕಪುರಿಯ ಈ ಫ್ಲಾಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ “ಜೀವಿಕಾ ಫೌಂಡೇಶನ್” ಎಂಬ ನೀಲಿ ಬೋರ್ಡ್ ಇತ್ತು ಎಂದು ನೆರೆಹೊರೆಯವರು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ, ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವುದೇ ರಿಜಿಸ್ಟ್ರಾರ್ ಆಫ್ ಕಂಪನೀಸ್ (RoC) ದಾಖಲೆಗಳಿಲ್ಲ. ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ನಲ್ಲಿ “ಜೀವಿಕಾ ಫೌಂಡೇಶನ್” ಎಂಬ ಖಾತೆಯಿದ್ದು, “ಡಾ. ಅಮರೇಂದ್ರ ಝಾ” ಎಂಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕನೆಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಈ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ತ್ರಿಲೋಕಪುರಿಯ ವಿಳಾಸಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ನಂತರ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಸಿಗದಂತೆ ನಾಪತ್ತೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಈ ರಹಸ್ಯಮಯ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಸೈಬರ್ ವಂಚನೆಗೆ ಒಡ್ಡಿಕೊಂಡಿರುವ “ಮ್ಯೂಲ್ ಖಾತೆ”ಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ.

ಸೈಬರ್ ವಂಚನೆಯ ವಿಧಾನ

ಈ ಘಟನೆಯು “ಡಿಜಿಟಲ್ ಅರೆಸ್ಟ್” ಎಂಬ ಸೈಬರ್ ವಂಚನೆಯ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ವಂಚಕರು ತಮ್ಮನ್ನು ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳೆಂದು ತೋರಿಸಿಕೊಂಡು ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ ಮಾಡಿ, ಜನರಿಂದ ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತದ ಹಣವನ್ನು ವರ್ಗಾಯಿಸುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ವಂಚನೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾದ “ಮ್ಯೂಲ್ ಖಾತೆ”ಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ದುರ್ಬಲರಾದ ಅಥವಾ ಕಡಿಮೆ ಶಿಕ್ಷಣ ಹೊಂದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಖಾತೆಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಈ ಖಾತೆಗಳ ಮೂಲಕ ಹಣವನ್ನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ವರ್ಗಾಯಿಸಿ, ಕ್ರಿಪ್ಟೋಕರೆನ್ಸಿಗಳು ಅಥವಾ ಗಿಫ್ಟ್ ಕಾರ್ಡ್‌ಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ವಿದೇಶಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದರಿಂದ ಹಣದ ಹಾದಿಯನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವುದು ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ.

ತನಿಖೆ ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಕ್ರಮ

ಈ ಘಟನೆಯು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಆರು ರಾಜ್ಯಗಳ ಪೊಲೀಸ್ ತನಿಖೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ದೆಹಲಿ ಪೊಲೀಸ್, ಶ್ರೀನಗರ ಪೊಲೀಸ್, ಮತ್ತು ಇತರ ರಾಜ್ಯಗಳ ಸೈಬರ್ ಕ್ರೈಮ್ ಘಟಕಗಳು ಈ ಖಾತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ತನಿಖೆಯನ್ನು ತೀವ್ರಗೊಳಿಸಿವೆ. ಭಾರತೀಯ ಸೈಬರ್ ಕ್ರೈಮ್ ಕೋಆರ್ಡಿನೇಶನ್ ಸೆಂಟರ್ (I4C) ಈ ರೀತಿಯ ವಂಚನೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು “MuleHunter.AI” ಎಂಬ ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ ಆಧಾರಿತ ಉಪಕರಣವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದೆ. ಆದರೆ, ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳ ತನಿಖಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ದೌರ್ಬಲ್ಯದಿಂದಾಗಿ ಇಂತಹ ವಂಚನೆಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿಣಾಮ

ಈ ಘಟನೆಯು ಸೈಬರ್ ವಂಚನೆಯ ಗಂಭೀರತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಜನರಲ್ಲಿ ಜಾಗೃತಿಯನ್ನು ಮೂಡಿಸಿದೆ. ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಈ ವಿಷಯವು ತೀವ್ರ ಚರ್ಚೆಗೆ ಒಳಗಾಗಿದ್ದು, ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಜನರು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ್ದಾರೆ. “ಕೇವಲ ₹500 ಇದ್ದ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿ ಕೋಟ್ಯಂತರ ರೂಪಾಯಿಗಳ ವಹಿವಾಟು ನಡೆದರೂ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗೆ ಗೊತ್ತಾಗದಿರುವುದು ಹೇಗೆ?” ಎಂದು ಕೆಲವರು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಕೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಘಟನೆಯು ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಖಾತೆಗಳ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದಿರುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಿದೆ.

ತ್ರಿಲೋಕಪುರಿಯ ಖಾಲಿ ಫ್ಲಾಟ್‌ನಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ಈ ಸೈಬರ್ ವಂಚನೆಯ ಕಥೆ, ಭಾರತದ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ದೌರ್ಬಲ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತು ಸೈಬರ್ ವಂಚಕರ ದೌರ್ಜನ್ಯವನ್ನು ಬಯಲಿಗೆಳೆದಿದೆ. “ಜೀವಿಕಾ ಫೌಂಡೇಶನ್” ಎಂಬ ರಹಸ್ಯಮಯ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಖಾತೆಯ ಮೂಲಕ ₹3.72 ಕೋಟಿಯ ವಂಚನೆ ನಡೆದಿರುವುದು, ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳ ತನಿಖಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತದೆ. ಈ ಘಟನೆಯು ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಆರ್ಥಿಕ ವಹಿವಾಟುಗಳಲ್ಲಿ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದಿರುವಂತೆ ಮತ್ತು ಸೈಬರ್ ವಂಚನೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಜಾಗೃತರಾಗಿರುವಂತೆ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ತನಿಖೆ ಇನ್ನೂ ಮುಂದುವರೆದಿದ್ದು, ಈ ವಂಚನೆಯ ಹಿಂದಿನ ನಿಜವಾದ ಆರೋಪಿಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಪೊಲೀಸ್ ತಂಡಗಳು ಶ್ರಮಿಸುತ್ತಿವೆ.